Wat doet een Psychosomatisch Fysiotherapeut? Alles wat je moet weten

Psychosomatische fysiotherapie is een gespecialiseerde tak van fysiotherapie die niet alleen kijkt naar fysieke klachten, maar juist naar de samenhang tussen lichaam, geest en leefstijl. Het is geen standaard fysio met je spieren en gewrichten als enige focus. Het is fysiotherapie die onderzoekt wat de oorzaak van klachten is en hoe jouw lichaam reageert op stress, spanning en emoties.

Wat betekent ‘psychosomatisch’?

Het woord psychosomatisch bestaat uit twee delen. Psyche verwijst naar geest, gedachten en emoties. Somatisch heeft betrekking op het lichamelijke functioneren. Een psychosomatisch fysiotherapeut kijkt naar de wisselwerking tussen die twee. Gevoelens, langdurige stress en mentale druk kunnen zich namelijk vertalen naar echte, lichamelijke klachten.

Wanneer een klacht geen duidelijke medische oorzaak heeft maar wel pijnlijk of belemmerend is, kan er sprake zijn van een psychosomatische component. De klacht zit niet “tussen je oren”. Je lichaam reageert daadwerkelijk op spanning.

Wanneer helpt een psychosomatisch fysiotherapeut?

Een psychosomatisch fysiotherapeut kan helpen bij chronische of onbegrepen pijn zonder medische diagnose. Ook bij langdurige vermoeidheid die niet verbetert met rust kan deze vorm van therapie passend zijn. Daarnaast wordt deze behandeling ingezet bij terugkerende spier en gewrichtsklachten, hoofdpijn, duizeligheid of hartkloppingen zonder duidelijke lichamelijke oorzaak.

Spanningsklachten, hyperventilatie, benauwdheid bij stress, slaapproblemen en aanhoudende spanning zijn eveneens veelvoorkomende redenen om een psychosomatisch fysiotherapeut te bezoeken. Emotionele belasting, zoals bij een burn-out, kan fysieke klachten versterken en in stand houden.

Veel van deze klachten lijken puur lichamelijk, maar worden beïnvloed door een lichaam dat continu in een stress of waakstand staat. Dat heeft effect op ademhaling, spierspanning en het vermogen om te herstellen.

Wat doet een psychosomatisch fysiotherapeut precies?

In tegenstelling tot reguliere fysiotherapie gaat deze specialist verder dan alleen het behandelen van spieren of gewrichten. De behandeling richt zich op het herstellen van balans tussen belasting en belastbaarheid. Dat betekent dat gekeken wordt naar wat je lichaam dagelijks moet aankunnen en wat het daadwerkelijk kan verdragen.

Daarnaast wordt gewerkt aan het vergroten van lichaamsbewustzijn. Veel mensen houden onbewust spanning vast. Door inzicht te krijgen in ademhaling, houding en bewegingspatronen ontstaat er ruimte om dit te veranderen.

Ook leer je de samenhang herkennen tussen gedachten, emoties en lichamelijke reacties. Door dit patroon inzichtelijk te maken, kan de vicieuze cirkel van spanning en klachten worden doorbroken.

De behandeling bestaat vaak uit een combinatie van ademhalingsoefeningen, ontspanningstechnieken, gesprekken en gerichte beweging die aansluit bij jouw situatie. Het doel is niet afhankelijkheid van therapie, maar juist het ontwikkelen van vaardigheden om zelf grip te krijgen op klachten.

Hoe ziet een behandeling eruit?

Een behandeling duurt meestal tussen de 30 en 60 minuten. De duur en frequentie van het traject verschillen per persoon. Psychosomatische fysiotherapie is geen snelle oplossing, maar gericht op duurzaam herstel. Dat vraagt actieve inzet, zoals thuis oefenen, signalen leren herkennen en grenzen leren stellen.

Tijdens het traject kunnen emoties naar boven komen. Dat is een normaal onderdeel van het proces, omdat er gewerkt wordt met patronen die vaak al langere tijd aanwezig zijn.

Waarom verschilt dit van reguliere fysiotherapie?

Reguliere fysiotherapie richt zich voornamelijk op lichamelijke oorzaken zoals blessures, overbelasting of bewegingsbeperkingen. Psychosomatische fysiotherapie legt de nadruk op de wisselwerking tussen psychologische belasting en lichamelijke klachten. Wanneer die onderliggende factor niet wordt meegenomen in de behandeling, kunnen klachten blijven terugkeren.

Wat maakt psychosomatische fysiotherapie effectief?

De kracht van deze therapievorm ligt in het aanpakken van wat klachten in stand houdt in plaats van alleen het verminderen van symptomen. Er wordt gewerkt aan het herstellen van balans tussen lichaam en geest. Je leert spanning te herkennen en te reguleren, lichaamssignalen serieus te nemen en bewuste keuzes te maken in gedrag en leefstijl.

Hierdoor ontstaat niet alleen vermindering van klachten, maar ook meer controle over hoe je lichaam reageert op stress en belasting.